تبلیغات
پایگاه اشعار محمدی

پایگاه اشعار محمدی
شعر درباره پیامبر حضرت محمد (ص)

                            به نام خدا

 

مقدمه : حکیم مجدود سنایی غزنوی از شاعران بزرگ قرن ششم و از شاعران بزرگ  قصیده سرای ادب پارسی است. سنایی غزنوی دارای چندین قصیده ی نبوی است . حکیم شیفته ی رسول الله محمد امین(ص) است در ذیل " (شعرها)ستایش های نبوی" این شاعر بزرگ را درباره ی سید انبیا و مرسلین(ص) بررسی خواهیم کرد.

متن:

سنایی غزنوی جمال محمد(صلوات الله علیه و آله) را هزاران صبحدم می سراید :

ای جان جانها روی تو آشوب دلهای موی تو
وندر خم گیسوی تو پنهان هزاران صبحدم

سنایی غزنوی مقام پیامبر اعظم(ص) را پس از توحید حضرت حق والا ترین جایگاه هستی می پندارد :

مایه ده آدم تویی میوۀ دل مریم تویی
همشهری زمزم تویی یا قبلة الله فی العجم

سپس به آیه ی " لولاک لما خلقت الافلاک " اشاره کرده :

امروز و فردا ز آن تست" اصل دو عالم جان تست"
رضوان کنون مهمان تست ارواح را داری خدم

و ارواح را خادم شخصیت  منور حضرت محمد(ص)  می سراید

و پیامبر اعظم (ص) را "افسر کونین" معرفی می گرداند:

کونین را افسر تویی بر مهتران مهتر تویی

سنایی غزنوی از میان 313 رسول الهی و 124 هزار نبی  ,   ازنبی آدم (ع) تا آخرالزمان

پیامبر اسلام(ص) را بهترین فرستاده ی محترم خداوند می داند: 

از دور آدم تا به ما از انبیا تا اولیا
نی بر زمین نی بر سما نامد چو تو یک محترم

کمال محمد(صلوات الله علیه و آله):

 چون بر سر منبر شود شهری پر از گوهر شود
بر چرخ نطقش بر شود روح‌الامین گوید نعم

 

در بیت فوق از "کلام و سیره ی گهربار" پیامبر اکرم(ص) سخن می راند. در اینجا ذکر این نکته خالی از لطف نیست که : "منبر " جایگاه بزرگان دین الهی است و از این مکان مقدس مسلمانان به "وظایف شرعی و اجتماعی " آگاهی می یابند . حال وقتی پیامبر اسلام(ص) بر "منبر کمال " رود روح الامین جبرائیل به "تحسین" خواهد افتاد  

نیز مسلمان در راه شناخت پیامبر اکرم(ص) بایست "دانا" گردد تا به "جمال و کمال " دین دست یابد

ای سنایی گر ز دانایی بجویی مهر او
جز کمالش را مدان و جز جمالش را مبین

 

سپس به واسطه ی رسول الهی به عرفان الهی رسیده از خود رها گشته جان را تقدیم نماید:

که در اینجا "شفا " و " ا َلم " هر دو ارزشمند خواهد بود

از دستت ار آتش بود ما را ز گل مفرش بود
هرچ آید از تو خوش بود خواهی شفا خواهی الم

 

اما نقش پیامبر اکرم(ص) بعنوان والاترین جایگاه دینی در مقابله با " کفر و شرک و فتنه" پس از خداوند باری تعالی در دین اینست که " فتنه های شرک " را نابود کرده و " سبغه ای در راه دین" برای مومنین و مومنات بگشاید . ذکر این نکته نیز لازم است که : 

"إِنَّ اللَّهَ لا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ"

پس مومنین و مومنات نقش اساسی در پیشبرد " دین " در مقابله با " کفر " و "شرک " و "فتنه"  خواهند داشت چرا که طبق آیه ی شریفه خداوند "تغییر اقوام بشر" را بدست خود ایشان سپرده است

زین سبب مقبول او شد فتنه‌ای بر شرک کفر
زین سبب مقصود او شد سغبه ‌ای در راه دین

آنگاه "صحرای ظلمانی خشک مغرب" که نماد امور " ضد خدا ودین" است به ناگاه شاهد " پرگشودن سیمرغ نورانی مشرق" که نماد " دین و اسلام" است رخ خواهد داد و پیروزی نهایی اسلام بر شرک به وقوع خواهد پیوست:

اژدهای عشق را خوردن چه باید ای عجب
گاه شرک از کافران و گاه دین از بوالیقین

صحرای مغرب چارسو بگرفت زاغ تنگخو
سیمرغ مشرق را بگو تا بال بگشاید ز هم

همچنین شاعر بزرگ غزنین در باره ی  معراج سید المرسلین (ص) می سراید :

ای سواری کت سزد گر باشد از برقت براق
برسرش پروین لگام و مه رکاب و زهره زین

 

آنگاه از محتشمی به نام " جبراییل(ع)" یاد می کند سپس " محتشم اسلام و المسلمین محمود(ص) " را محتشمی می یابد که صد ها برابر روح الامین جبرییل " محتشم تر " است

که اشاره دارد به "معراج نبوی که در آخرین مرحله ی آن جبرییل از همراهی ایشان بازماند" زیرا اجازه ی ورود به آن مرتبه را نداشت

بیرون خرام و برنشین بر شهپر روح‌الامین
آخر گزافست این چنین تو محتشم او محتشم

 

نتیجه :

 سنایی غزنوی در شعر نبوی چندین قصیده سروده است که از آن میان قصیده ی  " در نعت رسول اکرم(ص) با مطلع " ای گزیده مر ترا از خلق رب العالمین" مخاطب شاهد یک شعر نبوی محکم و پر مایه می گردد سنایی شیفته ی پیامبر اعظم(ص) است و ایشان را "والا ترین بشر" را  دانسته و به نقش ایشان درپیشبرد دین الهی اشارات کرده است . سنایی غزنوی استاد قصیده سرایی در سبک عراقی است . وزن عروضی قصاید نبوی بلند است . ردیف های اشعار نبوی , کوتاه اما دارای انطباق کامل با قالب قصیده در سبک عراقی گشته است . واژگان در قالب قصیده و در سبک عراقی محکم و استوار است . از آرایه های ادبی گوناگون از جمله : تلمیح و استعاره با استادی استفاده گشته است .. قصائد در عین بکار بردن عنصر مدح , عاشقانه و روان است . قصاید نبوی حکیم سنایی غزنوی سرشار از حکمت اسلامی بوده است و شخصیت حکیمانه ی پیامبر اکرم (ص) را بخوبی نشان داده است . حکیم غزنین از احادیث و آموزه های اسلامی نیز در شعر خویش در حد القای کامل تعالیم دینی بهره برده است .  خیال شاعر و آرایه های ادبی تصاویر عاشقانه و ساده در عین زیبائی ِ روح نواز را خلق کرده است :  " ای جان جانها روی تو آشوب دلهای موی تو          وندر خم گیسوی تو پنهان هزاران صبحدم " . عاطفه و احساس در قصائد نبوی حکیم سنایی غزنوی در خواننده رسوخ کرده است . قصاید دارای موسیقی کاملا یکنواخت و نظم بوده است و سنایی را در زمره ی شاعران توانا و مداح نبوی قرار داده است

 

منابع:

دیوان سنایی غزنوی_ قصائد _ موسسه انتشارات نگاه _ تهران 1388


مدیر وبلاگ :

محمد حسین نورانی شیرازی ( نصرتی )




طبقه بندی: سنایی غزنوی، سایر،
برچسب ها: مقاله ادبی، شعر، سنایی غزنوی، پیامبر، حضرت محمد،
[ چهارشنبه 27 مرداد 1395 ] [ 06:35 ق.ظ ] [ نورانی شیرازی ( نصرتی ) ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

آدم و نوح و خلیل و موسى و عیسى
آمده مجموع در ظلال محمد(ص)

اللّهمّ یا نور صلّ علی سیّدنا و مولانا
ابی القاسم محمد
و علی آله الطّاهرین و اصحابه العظام
و عجّل فرجهم هو حبیب الله انّه مصطفی
و انّه احمد و انّه محمود و انّه امین
و هو خاتم و سیّد المرسلین

ایمیل جهت دریافت اشعار:
ashaarreside6@gmail.com

پروفایل :
http://golhaymohamady.mihanblog.com/extrapage/1
آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
صفحات جانبی
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب

 پایگاه تخصصی مدح و مرثیه